Kleszcze to maleńkie pajęczaki, występują najczęściej na obrzeżach lasów (przede wszystkim w liściastych i mieszanych), na łąkach, w bujnie poro-śniętych okolicach rzek i jezior, w zagajnikach i obszarach porośniętych paprociami, jeżynami, czarnym bzem i leszczyną. Kleszcze spotyka się na trawie i w niskich krzakach.
Dojrzałe osobniki (te niebezpieczne) przebywają najczęściej na wysokości ok. 1,5 m. Są niewidoczne, bo wiszą na źdźbłach trawy lub są przyczepione od spodu liścia. W chwili pojawienia się człowieka lub zwierzęcia, kleszcz spada na żywiciela i rozpoczyna wędrówkę po jego ciele, w poszukiwaniu dogodnego miejsca żerowania.

W Polsce największa ilość kleszy występuje w rejonie Białegostoku, na Su-walszczyźnie, Mazurach, Pomorzu i w okolicach Szczecina. Sezon aktywności kleszczy zaczyna się w marcu i trwa do listopada. Wilgotne lato czy łagodna zima sprzyjają ich rozwojowi. Wraz ze wzrostem temperatury rośnie aktywność kleszczy. Apogeum aktywności przypada na miesiące maj-czerwiec oraz wrzesień-październik.
Aby uchronić się przed ukąszeniem kleszcza, wybierając się w miejsca "niebezpieczne" należy zakładać zakryte buty, długie spodnie, koszule z długimi rękawami, a na głowę czapkę. To utrudnia kleszczowi dostanie się do skóry. Na ugryzienia najbardziej narażone miejsca dobrze ukrwione - ręce, nogi, zgięcia stawów, głowa i uszy, pachy, pachwiny.

Ukąszeń kleszczy się nie czuje! Ich ślina działa bowiem znieczulająco. Po przebiciu skóry kleszcz wpuszcza jad, umiejscawia się pod skórą, pozostawiając na zewnątrz maleńki odwłok i przez kilka dni (zanim napęcznieje i odpadnie) wysysa krew. Dlatego też po powrocie z lasu, należy dokładnie przejrzeć całe ciało. Ślad po ugryzieniu może swędzieć a miejsce lekko opuchnięte, a pośrodku można zobaczyć czarną kropkę, czyli właśnie kleszcza. Należy go wyjąć stosunkowo szybko tak, by jego okres żerowania był jak najkrótszy. Im jest on krótszy, tym szansa zarażenia się jedna z chorób odkleszczowych mniejsza. Zainfekowane kleszcze podczas wysysania krwi i płynu komórkowego przenoszą groźne wirusy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, a także bakterie wywołujące tzw. boreliozę.

Krętkowica kleszczowa, zwana też boreliozą lub chorobą z Lyme, jest przewlekłą infekcją bakteryjną, w przebiegu której zaatakowanych może zostać wiele narządów wewnętrznych, a także skóra. Jest to choroba od-zwierzęca, wywołana przez krętka z rodziny Spirochetacea.
Do infekcji dochodzi w wyniku ukąszenia przez kleszcza z rodzaju Ixodes. Kleszcze żerują na ponad 300 gatunkach ssaków, ptaków i gadów. Borelioza z Lyme jako jednostka chorobowa została wyodrębniona stosunkowo niedawno, bo opisano ją dopiero w latach 70. XX wieku, natomiast jej objawy kliniczne jako oddzielne schorzenie zostały opisane już w XIX wieku; opisano wtedy skórne rozsiane wykwity rumieniowe prowadzące do zaniku skóry, w 1922 roku po raz pierwszy przedstawiono pacjenta, u którego w wyniku ukąszenia przez kleszcza wystąpił rumień na skórze, a następnie zapalenie korzonków nerwowych i zespół oponowy. W latach 40. XX wieku opisano zespół neurologiczny złożony z bólu korzonkowego, przewlekłego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenia nerwów czaszkowych lub obwodowych. W 1946 roku po raz pierwszy zastosowano w leczeniu penicylinę.
W Polsce zachorowania na boreliozę z Lyme zaczęto rozpoznawać dopiero pod koniec lat 80. XX wieku. Najważniejsze jest wczesne rozpoznanie choroby i właściwe leczenie; w pierwszej fazie, zaraz po tym, jak na ciele pojawi się rumień choroba jest bardzo łatwa do wyleczenia, jeśli jednak dojdzie do późnych powikłań, leczenie staje się utrudnione.

Szczepionka przeciwko boreliozie niestety, nie istnieje, można się tylko za-szczepić przeciwko odkleszczowemu zapaleniu mózgu. Zachorowania rejestruje się najczęściej od maja do października, a najwięcej między majem a sierpniem.
Ulubione siedliska kleszczy to pogranicze lasów iglastych i liściastych, łąki. Dojrzałe kleszcze atakują większe zwierzęta stałocieplne(psy, koty) oraz ludzi. W naszym klimacie można wyróżnić dwa szczyty aktywności klesz-czy-wiosenny (kwiecień-maj) i późno letni (sierpień-wrzesień). Najbardziej zainfekowane są kleszcze bytujące w Polsce północnej, północno-wschodniej i wschodniej. Zakażone są one wszystkimi chorobotwórczymi czynnikami a więc babesią, borelią, ehrlichią.

(km) / 30minut